Docent Bart De Jonghe

Optimaliseren voor vandaag is niet genoeg om morgen te winnen

Wie vandaag alleen optimaliseert, kan morgen ingehaald worden door wie vooruitkijkt en duidelijke keuzes voor de toekomst maakt. Dat is de kern van het verschil tussen product management en product leadership: focussen op vandaag als product manager… of kiezen om ook morgen te winnen als een echte product leader.

In veel organisaties ligt de focus van product managers op het hier en nu. De druk om kwartaaldoelstellingen te halen is hoog. Portfolio’s moeten renderen. Campagnes moeten impact tonen. Operationele problemen vragen snelle oplossingen.
Focussen op vandaag is essentieel, maar het creëert ook een risico: markten staan nooit stil.

Consumenten veranderen. Nieuwe generaties hebben andere voorkeuren en behoeften. Jongeren eten meer buitenshuis, eten en drinken anders dan oudere generaties: meer latte, minder “namiddagen op restaurant”. Concurrenten spelen in op nieuwe trends met relevante innovaties. Technologieën zoals AI herdefiniëren markten op een fundamentele manier.

En terwijl de ene organisatie optimaliseert om vandaag te winnen, bouwt een andere organisatie aan morgen.

In dit artikel ligt Docent bij SBM en expert Bart De Jonghe toe hoe je de verschuiving maakt van productmanager naar product leader.

Product management vs product leadership

Het onderscheid zit zelden in intelligentie of vakkennis. Sterke product managers analyseren markten, vertalen hun analyse naar sterktes en zwaktes, bouwen degelijke plannen om hun objectieven te realiseren en werken die uit samen met collega’s in sales, R&D, enz.

Product leaders doen dat ook, maar kijken verder. Ze vragen zich af:

Waar evolueert de markt naartoe binnen 3 tot 5 jaar, en welke keuzes moeten we vandaag maken om morgen te winnen?

Dat perspectief verandert alles. In plaats van enkel te reageren op problemen van vandaag, zoekt product leadership actief naar kansen voor morgen.

Dat is vaak het verschil tussen marktvolgers en marktleiders: wie vroeg een positie inneemt en een categorie mee definieert, bepaalt mee de spelregels.

Drie kenmerken van product leadership

1) Vakmanschap als fundament

Product leadership start niet bij “visie”, maar bij vakmanschap. Als je “vandaag” beheerst als excellente product manager, kun je beginnen bouwen voor “morgen” en je eigen visie ontwikkelen. Zonder vakmanschap blijft visie abstract. Met vakmanschap wordt visie uitvoerbaar - en realiseerbaar in de markt.

2) Een duidelijke visie op morgen

Product leaders analyseren niet alleen wat vandaag gebeurt, maar vooral wat morgen belangrijk wordt. Dat vraagt structurele analyse van trends in de markt om opportuniteiten en bedreigingen te zien.

  • Hoe veranderen gedrag, behoeften en voorkeuren van klanten en consumenten?
  • Waar schiet het huidige aanbod tekort? Waar zitten de gaten in de markt?
  • Welke kanalen winnen aan belang? Welke klanten zijn de winnaars van morgen?

Die vragen leiden tot strategische keuzes. Niet elke doelgroep kan bediend worden. Niet elke opportuniteit verdient investering. Een toekomstvisie wordt pas bruikbaar wanneer ze scherp antwoord geeft op:

  • Voor welke doelgroep wordt gekozen (en welke niet)?
  • Welke behoefte wordt ingevuld?
  • Waarom is dit aanbod beter dan wat vandaag bestaat?

3) Een gedeelde visie binnen de organisatie

Visie krijgt pas kracht wanneer ze gedragen wordt. Veel plannen worden individueel uitgewerkt en later gepresenteerd. Dat levert vaak “goedkeuring” op, maar weinig engagement.

Product leadership bouwt visie samen met stakeholders in de organisatie. R&D, sales, operations en finance worden vroeg betrokken. Dat verhoogt eigenaarschap én kwaliteit: verschillende perspectieven maken de strategie realistischer en beter uitvoerbaar.

 

Waarom product leaders bijna altijd T-shaped zijn

Wie product leadership ernstig neemt, kan niet in één silo blijven denken. Product leaders combineren diepe expertise met breed inzicht in de organisatie. Ze begrijpen hoe marketing, sales, operations en finance samen het succes van een product bepalen.

En precies dat is T-shaped werken in de praktijk. Product leaders slagen er met participatief leiderschap in om samen met specialisten uit verschillende disciplines een visie te bouwen én te realiseren. Dat is hun hefboom.

Van product manager naar product leader: een praktisch 3-stappenplan

Hoe groei je nu als product manager naar product leader?

Stap 1 - Bouw een stevig fundament

Werk met een persoonlijk ontwikkelingsplan. Bekijk je functioneren kritisch: functionele competenties, samenwerking, leiderschap en visie. Maak je sterktes en ontwikkelpunten zichtbaar (bv. via SWOT) en bespreek ze met je leidinggevende. Vertaal dit naar een concreet ontwikkelplan.

Stap 2 - Ontwikkel een toekomstvisie voor je producten (3–5 jaar)

Start in een segment dat je goed kent. Analyseer trends, bouw scenario’s en vertaal ze naar kansen en bedreigingen. Formuleer waar je naartoe wil (je visie) en hoe je daar geraakt. Maak keuzes in doelgroep, productaanbod en waardepropositie - en plan hoe je die realiseert. Dat is je startpunt, je huiswerk.

Stap 3 - Bouw een gedeelde visie

Organiseer een korte “product vision” sessie met kernstakeholders. Werk rond vijf vragen:

  • Hoe ziet de markt eruit binnen vijf jaar?
  • Waar willen we naartoe? Hoe ziet succes eruit voor ons?
  • Hoe realiseren we dat? Welke stappen zijn daarvoor nodig?
  • Welke hindernissen verwachten we onderweg?
  • Hoe pakken we die aan? Welke oplossingen helpen die obstakels overwinnen?

Zo ontstaat een visie die niet alleen scherp is, maar ook gedeeld en gedragen. En dat is de beste garantie voor een gemotiveerde uitvoering.

De keuze is aan jou: kies je voor vandaag - of wil je ook morgen winnen?

Markten evolueren continu. Bedrijven die uitsluitend focussen op het optimaliseren van hun huidige productaanbod riskeren ingehaald te worden door concurrenten die verder vooruitkijken en posities innemen die je later moeilijk nog kan bedreigen.
Product leadership begint daarom met drie keuzes: vakmanschap ontwikkelen, een visie op morgen bouwen en die realiseren samen met je stakeholders.
De keuze voor product leadership is eenvoudig: wil je enkel vandaag winnen, of ook morgen de markt leiden?

Wil jij ook een echte productleader worden? Ontdek hier onze opleiding Productleadership!