4 min
29 jun. 2026
SBM
De Belgische maakindustrie bevindt zich in een spagaat. Aan de ene kant dwingt de energietransitie tot verregaande digitalisering en realtime energiemanagement. Aan de andere kant kampt de sector met de onverbiddelijke uitstroom van ervaren technici door vergrijzing, terwijl de instroom van nieuwe talenten schaars is. Hoe wapen je een productieplant tegen deze dubbele uitdaging zonder in te boeten op machinebeschikbaarheid, kwaliteit en operationele marge?
Tijdens een recent exclusief locatiebezoek van de Club Onderhoudsmanagers aan het hoofdkwartier van Niko in Sint-Niklaas kregen we een blik achter de schermen. Onder leiding van Frank De Wulf (Maintenance Manager Niko), Mario Ferket (Production Director bij Niko) en Yves De Saegher (Monitor Niko Academy) werd duidelijk hoe dit rasechte Belgische familiebedrijf, dat al meer dan 107 jaar innoveert en produceert in Sint-Niklaas, de theorie van modern onderhoudsmanagement vertaalt naar een robuuste, toekomstbestendige fabrieksvloer.
Hier zijn de belangrijkste tactische en strategische lessons learned voor maintenance-en productiemanagers.
Een van de meest treffende quotes van de avond vatte de huidige arbeidsmarktproblematiek perfect samen:
“De technieker van vroeger is niet meer de technieker van vandaag.” Frank De Wulf, Maintenance Manager Niko
Waar onderhoud voorheen hoofdzakelijk mechanisch en curatief van aard was, draait het nu om complexe sturingen, software en industriële netwerken. Niko ervaart, net als elk middelgroot en groot productiebedrijf, de druk van de krappe arbeidsmarkt en de pensioengolf. De sleutel tot succes ligt hier in de synergie tussen ervaring en vernieuwing: de oudere
garde bezit een diepgaande, intuïtieve machinekennis, terwijl de nieuwe instroom een digitale 'upgrade' en gezonde drive met zich meebrengt.
Binnen Niko is onderhoud geen eiland dat pas in actie komt als het alarm afgaat. Er is een structurele, nauwe samenwerking met de engineeringafdeling. Technici worden vanaf de conceptfase betrokken bij de opstart van nieuwe projecten. Dit verhoogt niet alleen de maintainability (onderhoudbaarheid) van de productielijnen, maar zorgt er ook voor dat de field-kennis direct geborgd wordt in het machineontwerp.
Het inwerken van nieuwe operators en onderhoudstechnici brengt in een hooggeautomatiseerde omgeving - met onder andere CNC-frezers, complexe matrijzen, lakstraten en mobiele robots met de ludieke namen Herbie en Knight Rider, grote risico's met zich mee. Een verkeerde handeling of foutieve afstelling kan leiden tot catastrofale matrijsschade, productieverlies of onnodige kosten.
Niko tackelt dit risico resoluut via de Niko Academy, ondersteund door het digitale opleidingsplatform TEO.
Veiligheid en structuur vanaf dag één: Starters krijgen direct bij het onthaal de spelregels omtrent veiligheid, orde en netheid (5S) mee.
De offline testomgeving: In de werkplaats van de onderhoudsdienst is een fysieke testopstelling gebouwd, specifiek voor technici. Hier kunnen zij naar hartenlust sleutelen, sensoren aansluiten, pneumatische cilinders verschuiven en afstellingen finetunen.
De filosofie hierachter is simpel maar goud waard:
We maken er bewust tijd voor vrij. De schade en indirecte kosten van een foutieve afstelling op een actieve productielijn zijn vele malen groter dan de investering in een veilige, offline trainingsomgeving. | Yves De Saegher
De energietransitie is voor onderhouds- en facility managers geen abstracte doelstelling meer, maar een dagelijkse kostenpost. Mario Ferket lichtte de visie van Niko toe op het gebied van Energy Management Systems (EMS). Niko kiest hier bewust voor een autonome, in-house ontwikkelde software- en hardware-architectuur om onafhankelijk te blijven van externe leveranciers.
Met behulp van uitgebreide sensoriek en telemonitoring voert Niko metingen uit op het verbruik van elektriciteit, gas, warmte en water. Dit geeft een exact inzicht in patronen, piekverbruiken en potentiële verspillingen.
De roadmap naar een slimme fabriek:
1. Monitoren: Koppeling van het interne netwerk aan de transformatorcabines om het exacte vermogen op elk moment te mappen.3. Thermische en elektrische buffering (Next Steps): Het verlagen van het setpoint van de koelgroep (van 14°C naar 8°C) op momenten van energie-overschot (deep cooling van het kantoorgebouw op zondag in plaats van maandag). Daarnaast staat de integratie van e-boilers en een BES3 (Battery Energy Storage System) via een zeecontainer met battery packs op de planning om op termijn eilandwerking te garanderen bij netuitval.
Een rondgang door de fabriek maakte de extreme mate van automatisering en kwaliteitscontrole tastbaar. Niko ontwikkelt nagenoeg al haar inpak- en assemblagemachines in eigen beheer. Elke critical link in de keten, van de aanvoer van kunststofkorrels in de silo's tot het spuiten van thermoplasten en het persen van metalen onderdelen, wordt gemonitord.
In-line kwaliteitscontrole: Elke geproduceerde schakelaar ondergaat een
vierpoot-controle plus een dummytest. Alle data hiervan wordt geregistreerd en opgeslagen in hun CMMS/MES (API PRO software).
AI-assistent in de praktijk: Innovatie zit ook in de kleine hoekjes. Op de metaalafdeling loopt momenteel een praktijktest met een in-house geschreven AI-assistent die operators ondersteunt bij snelle eerstelijnsdiagnoses.
Duurzaam materiaalbeheer: In de spuitgieterij wordt tot 30% gerecycleerd kunststof vermengd met nieuw materiaal. De drooginstallaties sturen dit nauwgezet aan op basis van strenge toleranties (bijv. variërend tussen 9% en 11%) om de structurele integriteit van de waterdichte (Hydro) stopcontacten te waarborgen.
Het bedrijfsbezoek aan Niko bewees dat innovatief onderhoud niet per se draait om de duurste gadgets, maar om een geïntegreerde visie. Kwaliteit, onboarding en energiemanagement zijn onlosmakelijk verbonden met de maintenance-afdeling.
Door proactief te investeren in een offline opleidingsstructuur (Academy) verkleint het bedrijf het risico op kostbare fouten in de productie. Door energie te transformeren van een vaste kostenpost naar een stuurbaar proces (EMS) blijft de plant competitief. En door technici vanaf dag één te betrekken bij engineering en te ondersteunen met moderne tools zoals API PRO, AI-scripts en de praktijkkennis van ervaren rotten, blijft het maintenance-team de motor van deze Factory of the Future.
Tot slot stond deze avond ook in het teken van een bijzonder clubmoment. We namen officieel afscheid van twee vaste waarden die van hun welverdiende pensioen gaan genieten: Hendrik Lefebvre (Technical trainer industrial mechanical maintenance bij Groep Syntra West) en Marino Vandooren (Maintenance & Reliability Manager bij Ysco). Beiden waren ruim 15 jaar trouw lid én actieve krachten binnen de stuurgroep van de Club Onderhoudsmanagers. Bedankt voor jullie jarenlange inzet, collegialiteit en waardevolle expertise!
Onze club verenigt maintenance professionals uit middelgrote en grote industrieën voor kennisdeling, netwerking en diepgaande discussies over recente evoluties in onderhoudsmanagement. Elke sessie wordt afgesloten met een netwerkmoment en walking dinner om ervaringen uit de praktijk verder uit te wisselen.
Benieuwd naar onze volgende sessies of wil je aansluiten bij de stuurgroep? Lees meer over de Club Onderhoudsmanagers.
24 jun. 2026 | SBM
Techniek
Hoe dicht je de competentiekloof op de fabrieksvloer? Ontdek hoe SBM en Coca-Cola met technische screening en slimme sourcing het teamrendement maximaliseren
7 min
24 jun. 2026 | SBM
Techniek
Ontdek het verhaal van Hendrik Lefebvre, technisch expert en docent onderhoudstechnieken bij SBM
4 min
09 okt. 2025 | SBM
Techniek
SBM helpt industriebedrijven met objectieve screenings en leerpaden op maat, terwijl experten zoals Marino Vandooren de skillskloof scherp in beeld brengen
3 min
26 mei 2025 | SBM
Techniek
SBM opent praktijkgerichte opleidingslocatie voor elektriciteit, automatisatie, BA4-BA5 en turbotechnics in samenwerking met Niko Academy
3 min
Ons aanbod
